Nierstenen
Nierstenen komen vaak voor: zo’n 5 procent van onze bevolking heeft er last van. Mannen zelfs 3x vaker dan vrouwen. Een steen kan zich bevinden in de nier zelf of de steen kan vanuit de nier aan het afdalen zijn richting de blaas. Dan zit de steen in de urineleider ( ureter).
Hoe ontstaan nierstenen
Er kunnen verschillende oorzaken zijn, waarom nierstenen gemaakt worden:
- Te weinig drinken
- Te veel vochtverlies( bijvoorbeeld zweten of bij darmproblematiek)
- Onbalans in bepaalde zoutuitscheiding in de urine
- Door gebruik van bepaalde medicijnen
- Bij terugkerende urineweginfecties
- Door bepaalde eetgewoonte ( veel eiwitten, vlees, chocola of priklimonade)
Bepaalde afvalstoffen in de urine kunnen dan neerslaan en samenklonteren en zich zo tot een niersteen ontwikkelen.
Wat zijn de klachten van nierstenen
Een typische nieraanval ontstaat als de niersteen zich los kan bewegen en daalt richting de blaas. Hierbij kan de afvoer van urine in geblokkeerd raken en ontstaat er een hoge druk in de nier. Dit kan leiden tot een heftige krampende aanval in de flank met bewegingsdrang, misselijkheidsklachten en soms overgeven. We noemen dit een typische “koliek aanval”. De pijn kan uitstralen naar de lies of schaamstreek waarbij ook een verhoogde drang tot plassen kan optreden.
Wat is de behandeling van nierstenen
De meeste stenen worden spontaan uitgeplast, maar soms zijn de krampende pijnaanvallen door een niet passerende steen zo ernstig, dat er een acute behandeling nodig is, zoals
- Opname voor pijnstilling mbv infuus
- Het operatief inbrengen van een inwendige drain : JJ-katheter
- Het inbrengen van een uitwendige drain : nefrostomie-katheter
Hierdoor zal de druk in nier afnemen en is de pijn weer onder controle. Afhankelijk van de grootte en ligging van de dalende niersteen, kan de steen vervolgens worden behandeld door:
- Niersteenvergruizing (ESWL)
- Inwendig kijkoperatie ( URS )
- Uitwendige kijkoperatie ( PNL)
Hoe kun je nierstenen voorkomen
Door veel te drinken ( 1,5-2 liter water extra per dag) wordt de urine helder en verlaagt u hiermee de kans dat nieuwe nierstenen zich vormen door samenklonteren van afvalstoffen.
- Veel drinken verdunt de urine, waardoor minder nierstenen kunnen vormen.
- Ga meer drinken tot de urineproductie is opgevoerd tot minimaal 2 liter per 24 uur. Streef naar minimaal 6x plassen op een dag en 1-2x ’s nachts.
- Zorg op warme dagen dat u extra drinkt. Omdat dan veel vocht het lichaam verlaat als zweet wordt minder urine aangemaakt.
- Drink tijdens maaltijden, omdat na een maaltijd relatief veel steenvormende afvalproducten in de urine worden uitgescheiden.
- Drink voor dat u naar bed gaat, in de nacht is de urine vaak lange geconcentreerd en is de kans op steenvorming groter.
- Ga ‘gezond’ eten. Het overdadige westerse dieet bevat erg veel dierlijk eiwit en zout, wat steenvorming bevordert. Met name veel rood vlees geeft meer kans op nierstenen. Vermijdt ijsthee of sterke thee zonder melk omdat dit veel oxaalzuur bevat. Andere voedingsmiddelen rijk aan oxaalzuur zijn koffie, chocola, spinazie, rabarber.
- Streef naar een normale calciuminname, dwz kalk, mn aanwezig in melkproducten. Die mag u dus gerust nemen, dat is goed voor de botten en leidt niet tot extra steenvorming. Een langdurig calciumbeperkt dieet kan leiden tot osteoporose.
- Een drinkadvies geld niet in een periode van steenpassage gepaard gaande met kolieken. Dit om stuwing van een nier te voorkomen.