Nierstenen komen vaak voor: zo’n 5 procent van onze bevolking heeft er last van. Mannen zelfs 3x vaker dan vrouwen. Een steen kan zich bevinden in de nier zelf of de steen kan vanuit de nier aan het afdalen zijn richting de blaas. Dan zit de steen in de urineleider ( ureter).
Er kunnen verschillende oorzaken zijn, waarom nierstenen gemaakt worden:
Bepaalde afvalstoffen in de urine kunnen dan neerslaan en samenklonteren en zich zo tot een niersteen ontwikkelen.
Een typische nieraanval ontstaat als de niersteen zich los kan bewegen en daalt richting de blaas. Hierbij kan de afvoer van urine in geblokkeerd raken en ontstaat er een hoge druk in de nier. Dit kan leiden tot een heftige krampende aanval in de flank met bewegingsdrang, misselijkheidsklachten en soms overgeven. We noemen dit een typische “koliek aanval”. De pijn kan uitstralen naar de lies of schaamstreek waarbij ook een verhoogde drang tot plassen kan optreden.
De meeste stenen worden spontaan uitgeplast, maar soms zijn de krampende pijnaanvallen door een niet passerende steen zo ernstig, dat er een acute behandeling nodig is, zoals
Hierdoor zal de druk in nier afnemen en is de pijn weer onder controle. Afhankelijk van de grootte en ligging van de dalende niersteen, kan de steen vervolgens worden behandeld door:
Door veel te drinken ( 1,5-2 liter water extra per dag) wordt de urine helder en verlaagt u hiermee de kans dat nieuwe nierstenen zich vormen door samenklonteren van afvalstoffen.
Cysten (spreek uit ‘kiesten’ ) zijn met vocht gevulde blaasjes. Veel van onze organen kunnen naarmate we ouder worden cysten gaan vertonen. Zo zijn er lever-cysten, alvleesklier-cysten, eierstok-cysten en dus ook nier-cysten. Cysten komen heel vaak voor. Er kunnen meerdere cysten in een nier voorkomen. De grootte varieert van enkele millimeters tot wel 12 cm. Omdat we onze nieren normaal gesproken niet (kunnen) voelen, geven nier-cysten bijna nooit klachten. Daardoor weten veel mensen niet dat ze een of meerdere cystes hebben.
Vaak komen nier-cysten als toevalsbevinding aan het licht als echo- of CTonderzoekvan de buik gedaan wordt in verband met andere klachten. De cysten zijn over het algemeen onschuldig en tasten de nierfunctie niet of nauwelijks aan. Cysten kunnen aanleiding zijn voor gering bloedverlies in de urine, dit blijft meestal onopgemerkt.
Nier-cysten is iets anders dan Cyste-nieren; dit is een aangeboren ziekte waarbij de nieren reeds op jonge leeftijd veel cystes vertonen. Dezeaandoening kent een ander beloop en behandeltraject.
Het is vooral van belang te weten of een cyste van een rustige soort is of neigt tot kwaadaardigheid. Uit een klein percentage van de nier-cysten kan een meer of minder kwaadaardige nier-tumor ontstaan. Met een CT-nieren (Computer
Tomografie Scan met contrast via de bloedbaan) kan goed worden voorspeld hoe cysten zich in de toekomst zullen gedragen, of dat een cyste reeds verdacht is.
Er wordt gebruik gemaakt van de Bosniak-klassificatie. Er wordt dan gekeken naar de dikte van de cyste-wand, of daar wel of geen verkalkingen of schotjes in voorkomen, of de cyste mee kleurt met het contrast, en uiteraard hoe groot
de cyste is. Tegenwoordig wordt ook Echo en soms MRI gebruikt om cysten te beoordelen.
Zoals gezegd kunnen nier-cystes over het algemeen geen kwaad. Kleine cysten geven geen pijnklachten. Ook grote cysten zitten niet in de weg en veroorzaken over het algemeen geen pijn. Artsen zullen terughoudend zijn een cyste aan te prikken en leeg te zuigen. Dit heeft te maken met het feit dat met een injectie ook infectie kan worden binnengebracht, en het feit dat de meeste cysten zich weer vullen. Na CT onderzoek blijkt meestal dat er geen gevaar te verwachten is (Bosniak 1 en 2). Soms wordt geadviseerd de cyste te vervolgen (Bosniak 2F – follow-up). Dan wordt met tussenpozen een nieuwe Echo of CT-scan gemaakt . Soms blijkt een cyste verdacht te zijn (Bosniak 3 -5) of een niertumor te zijn geworden. Dan zal de uroloog adviseren de cyste te laten verwijderen.
Zie voor de behandelingen van verdachte cysten het hoofdstuk over Nierkanker.
Impotentie betekent dat de man geen of onvoldoende sterkte erectie krijgt of kan behouden om te penetreren. De ejaculatie is niet noodzakelijk verstoord.
Terwijl men er vroeger van uitging dat 8 op de 10 erectiestoornissen een psychologische oorzaak hadden, gaat men er vandaag van uit dat in 8 op de 10 gevallen een lichamelijke oorzaak aan de basis ligt.
Verwijzing naar een specialist ( uroloog) is geindiceerd wanneer bij het routine lichamelijk onderzoek door de huisarts afwijkingen worden vastgesteld die verder urologisch onderzoek noodzakelijk maken ( zoals borstvorming, penis-afwijkingen, prostaatafwijkingen)
Ook wanneer een door de huisarts ingestelde therapie niet afdoende blijkt, kan verwijzing voor aanvullend onderzoek en behandeling noodzakelijk zijn.
Verwijzing naar een seksuoloog is noodzakelijk wanneer psycho-seksuologische oorzaken op de voorgrond staan.