Uretersteen verwijderen

URS

Zelfkatheteriseren

Hier kunt u lezen wat het doel is van zelfkatheterisatie, wat de oorzaak kan zijn van het niet goed functioneren van de blaas, wat de werkwijze is en wat de mogelijke complicaties kunnen zijn van zelfkatheterisatie.

Intermitterende katheterisatie

Intermitterende katheterisatie betekent dat op vaste tijdstippen een flexibele buis, de katheter, via de urinebuis en de sluitspier in de blaas wordt ingebracht. Door de katheter stroomt de urine uit de blaas, die op deze manier geleegd wordt. Dit kan het beste met vaste tussenpozen gebeuren volgens een vast dagschema.

Het doel van zelfkatheterisatie is het legen van de blaas met behulp van een katheter, bij iemand die niet meer in staat is de blaas op een “normale” manier voldoende te legen. Door katheterisatie op vaste tijden toe te passen, wordt voorkomen dat er te veel urine in de blaas achter blijft.

Wat zijn de oorzaken?

Er zijn verschillende oorzaken die kunnen leiden tot het niet goed functioneren van de blaas, zoals:

• Rughernia
• Overrekking van de blaas na een operatie
• Na een operatie in het kleine bekken
• Een vergrote prostaat
• Diabetes mellitus ( suikerziekte)
• Een neurologische afwijking
• Onbegrepen oorzaken, waardoor de blaas niet goed leeg komt of helemaal niet meer functioneert

Een andere reden voor zelfkatheterisatie kan zijn dat u last heeft van regelmatig terugkerende vernauwingen in de plasbuis. Hierdoor kunt u uw blaas niet meer goed legen. Als u om deze reden uw blaas moet ledigen spreken wij van zelfdilatatie. Dilatatie betekent verwijding. Zelfdilatatie is dezelfde handeling als zelfkatheteriseren, alleen gebruikt u een iets dikkere katheter. Het aantal keren dat u moet katheteriseren is afhankelijk van uw aandoening. Dit wordt door de uroloog met u besproken. Elke katheter heeft zijn eigen gebruiksaanwijzing, ook dit wordt met u besproken. Hier vindt u alleen algemene informatie.

Voorbereiding

Plaats de volgende benodigdheden binnen handbereik: katheter, water, zeep, washand en een handdoek. Was uw handen goed met water en zeep en droog ze af. Neem een voor u prettige houding aan zittend op of staand voor het toilet.

Werkwijze

Mannen

• Houd de penis met een hand vast, schuif de voorhuid terug en reinig de eikel met een vochtig washandje.
• Haal de gecoate katheter uit de verpakking. Activeer indien nodig de coating.
• Schuif de katheter langzaam en rustig in de urinebuis totdat de urine begint te lopen.
• Trek de katheter langzaam terug zodra de urine niet meer loopt.
• Sluit voor het terugtrekken de katheter af door een vinger op het uiteinde van de katheter te plaatsen.
• Gooi de katheter weg. Deze zijn gemaakt voor eenmalig gebruik.
• Was uw handen.

Vrouwen

• Spreid de schaamlippen met een hand en reinig dit gebied met de andere hand met behulp van een vochtig washandje. Doe dit in één streek naar achteren, om geen bacteriën vanuit de darm richting de blaas te brengen.
• Haal de gecoate katheter uit de verpakking. Activeer indien nodig de coating.
• Schuif de katheter langzaam en rustig in de urinebuis totdat de urine begint te lopen.
• Trek de katheter langzaam terug zodra de urine niet meer loopt.
• Sluit voor het terugtrekken de katheter af door een vinger op het uiteinde van de katheter te plaatsen.
• Gooi de katheter weg. Deze zijn gemaakt voor eenmalig gebruik.
• Was uw handen.

Het aanleren van zelfkatheteriseren kan gebeuren op de verpleegafdeling of op de poli urologie. De uroloog bepaalt samen met u wat voor u het beste is.

Nazorg

Drink 1,5 á 2 liter per dag

Complicaties

Een blaasontsteking: U merkt een blaasontsteking op door stinkende en troebele urine, mogelijk koorts en pijn in de onderbuik of flank. Houden uw klachten langer aan dan 24 uur of krijgt u koorts boven de 38,5 graden, neemt u dan altijd contact op met uw behandelend arts, Als katheterisatie niet lukt neem dan contact op met uw behandelend arts.

Tenslotte

U heeft recht op juiste en volledige informatie. Pas als u voldoende inzicht heeft, kunt u weloverwogen toestemming geven voor een bepaalde behandeling of een bepaald onderzoek. Als iets u niet geheel duidelijk is, vraagt u de behandelend arts of verpleegkundige dan om nadere uitleg.

Adviezen ten aanzien van het plassen

Het dagelijks toiletbezoek lijkt zo vanzelfsprekend. Toch gaat niet iedereen op de juiste manier naar het toilet. De manier waarop u plast, heeft invloed op het goed functioneren van de blaas.

Het belangrijkste bij plassen is, dat u uw blaas goed leegt. Een goede houding als u op het toilet zit (of voor staat) en een juiste techniek van het plassen dragen daar aan bij.

In onderstaande folders krijgt u informatie over hoe u het beste naar het toilet kunt gaan als u moet plassen.

Besnijdenis (Circumcisie)

Bij een besnijdenis wordt de voorhuid van de penis geheel of gedeeltelijk verwijderd. Een medische reden om tot een besnijdenis te besluiten is een vernauwing van de voorhuid van de penis (phimosis). Hierbij kan de voorhuid niet (goed) over de eikel worden teruggeschoven, waardoor ontstekingen van de eikel of voorhuid ontstaan. Ook kunnen er moeilijkheden bij het plassen, pijn tijdens erectie en geslachtsgemeenschap optreden.

Een besnijdenis kan ook om geloofs- of rituele redenen worden uitgevoerd.

Blaaskatheter

Een blaaskatheter is een dun slangetje dat via de plasbuis in de blaas wordt gebracht.

Aan het uiteinde van de katheter zit een ballonnetje dat gevuld wordt met water. Dit gevulde ballonnetje voorkomt dat de katheter uit de blaas glijdt.

Via de katheter kan de urine weglopen zonder dat u iets merkt. De katheter is aangesloten op een urineopvangzak. Voor overdag is dat een klein zakje, dat met behulp van bandjes aan het bovenbeen is bevestigd. Voor ’s nachts is er een grotere urineopvangzak, die met een haak aan uw bed kan worden bevestigd.

Waarom een blaaskatheter?

De blaas heeft twee functies in het urinetransport. Ten eerst fungeert de blaas als een opslagruimte voor urine en ten tweede als uitdrijforgaan van urine. Beide functies kunnen verstoord zijn door verschillende oorzaken.

Beide functies kunnen buiten werking zijn. Wanneer dit het geval is, kunnen de functies overgenomen worden door een katheter.

In de folder treft u informatie aan over het omgaan met de katheter.

Blaasspoeling bij overactieve/gevoelige blaas

Blaasspoelingen met Gepan, cystistat

Het medicijn waarmee de blaas gespoeld wordt hersteld de beschermlaag van de blaas. Er zijn verschillende merken van dit medicijn. Met dit medicijn verminderen de (pijn)klachten in de onderbuik en blaas en kunnen blaasontstekingen voorkomen worden.

Blaasstenen verwijderen via de buik

Indien blaasstenen niet spontaan geloosd kunnen worden kunnen ze operatief worden verwijderd. Een cystolithotrypsie. Er gaat dan een buisje via de plasbuis naar binnen. De stenen kunnen in de blaas eventueel kleiner worden gemaakt en worden uitgespoeld of met een grijpertje worden verwijderd.

Als de stenen erg groot zijn of het zijn er veel kan een operatie via de buikwand nodig zijn (sectio alta) om de stenen te verwijderen. De blaas wordt dan geopend.

In de folder leest u meer over deze operatie.

Botox

Botuline toxine type A is een gif dat in de natuur voorkomt, maar gezuiverd en verdund als medicijn gebruikt wordt (Botox).

Na het inspuiten hiervan in de blaaswand helpt het de blaasspier te ontspannen en plotselinge samentrekking te verminderen. Daarnaast werkt het ook in op de communicatie tussen de blaas en de hersenen. Hierdoor ervaart men minder vaak aandrang, neemt de plasfrequentie af en vermindert het urineverlies.

Buikkatheter

De buikkatheter is een dun slangetje dat via de buikwand in de blaas wordt gebracht. Aan de punt van de katheter zit een ballonnetje, dat gevuld wordt met water. Dit ballonnetje voorkomt dat de katheter uit de blaas glijdt.

Via de katheter kan de urine weglopen zonder dat u iets merkt. De katheter is aangesloten op een urineopvangzak. Voor overdag is dat een klein zakje, dat met behulp van bandjes aan het bovenbeen is bevestigd. Voor ’s nachts is er een grotere urineopvangzak, die met een haak aan uw bed kan worden bevestigd.

Waarom een buikkatheter?

De blaas heeft twee functies in het urinetransport. Ten eerste fungeert de blaas als opslagruimte voor urine en ten tweede als uitdrijforgaan van urine. Beide functies kunnen buiten werking zijn. Wanneer dit het geval is, kunnen de functies overgenomen worden door een katheter.

In de folder treft u informatie aan over het omgaan met de katheter.