Het geheel verwijderen van de blaas heet een radicale cystectomie.
Er wordt begonnen met het verwijderen van de lymfeklieren in het bekken en langs de grote bloedvaten naar boven toe (lymfeklierdissectie). Verdachte lymfeklieren worden direct door de patholoog-anatoom onderzocht.
Een radicale cystectomie met lymfeklierdissectie is de standaard bij resectabele (dat wil zeggen chirurgisch te verwijderen) spierinvasieve blaastumoren.
Bij mannen wordt behalve de gehele blaas ook de prostaat en de zaadblaasjes verwijderd. Bij vrouwen wordt bij deze operatie tevens de baarmoeder, de eierstokken en een deel van de top van de vagina verwijderd. Bij sommige patiënten kan deze procedure enigszins worden aangepast om bepaalde structuren te sparen. Of dit al dan niet mogelijk is hangt af van de uitzaaiing van de tumor en moet voor elke individuele patiënt zorgvuldig worden beoordeeld. Dit wordt pas definitief tijdens de operatie besloten. Het verwijderen van de plasbuis is noodzakelijk als de blaastumor zich in de plasbuis heeft uitgebreid.
Wanneer de blaas is verwijderd, is er geen mogelijkheid meer voor urineopslag. Ook kan de urine niet meer via de natuurlijke weg het lichaam verlaten. Naast het verwijderen van de blaas zal er dus aansluitend een hersteloperatie moeten plaatsvinden om de urine naar buiten toe te leiden. Dit wordt ook wel urinedeviatie genoemd.
Hiervoor bestaan een aantal mogelijkheden. De keuze voor het aanleggen van een urinedeviatie is veelomvattend en hangt van verschillende factoren af.
Het aanleggen van een nieuwe blaas is wat gecompliceerder dan een stoma. Voor deze mogelijkheid van urinedeviatie kan alleen worden gekozen wanneer er sprake is van een goede conditie, een intacte sluitspier en plasbuis. Ook een goede nier- en leverfunctie zijn van belang.
Deze operatie wordt binnen UCT verricht door middel van de Studer of Hautmann procedure. Een darmblaas of neoblaas is een urinereservoir dat wordt gemaakt van ongeveer 60 cm dunne darm dat rechtstreeks is aangesloten op de natuurlijke plasbuis (urethra). De intact gebleven sluitspier zorgt voor de natuurlijke controle over het urineren. Er wordt dus geen uitwendig stoma aangelegd.
De neoblaas bezit niet de eigenschap van een normale blaas waardoor het gevoel van aandrang om te urineren, zoals u dat gewend was, is veranderd. De aandrang wordt nu gevoeld als een drukkend (in het begin soms pijnlijk) wee gevoel in de onderbuik. Dit is een teken dat de blaas leeg gemaakt moet worden. Gebeurt dit niet dan treedt spontaan urineverlies op (incontinentie). Patiënten krijgen daarom ook het advies dag en nacht op de klok te plassen. Door wondvocht functioneert de sluitspier van de blaas soms niet optimaal. Vooral in de eerste periode na de operatie zijn patiënten daardoor dag en nacht incontinent. Gemiddeld gesproken duurt de nachtelijke incontinentie rond de drie maanden en de dag incontinentie rond de zes maanden.